Aralin 3.5 Pagbabagong Morpoponemiko

Paksa: PAGBABAGONG MORPOPONEMIKO

  1. 1. ASIMILASYON- pagbabagong naganap sa /n/ sa posisyong pinal dahil sa impluwensiya ng ponemang kasunod nito.

d.l.r,s,t                                    b, o p                          k,g,h, m, n, ng,w, y

PAN                                         PAM                                    PANG

MAN                                        MAM                                   MANG

SIN                                         SIM                                      SING

SAN                                        SAM                                   SANG

Hal.

Pan+ dikdik             pam + bayan                                    pang + gabi

=Pandikdik               =pambayan                                        =panggabi

2. METATESIS – kapag  ang salitang ugat ay nagsisilula sa /l/ o / y/ ay ginitlapian ng

    (-in) ang /l/ o /y/  ng salitang ugat at ang /n/ ng gitlapi aynagkakapalit ng posisyon.

    Hal.

    -In  + lipad =  linipad = nilipad

    - in + yaya  = yinaya =  niyaya

    3. PAGKAKALTAS NG PONEMA –.  Nagaganap ang pagbabagong ito kung ang huling ponemang patinig ng salitang ugat ay nawawala sa paghuhulapi nito.

      Hal.

      Takip + -an = takipan = takpan

      Sara + -han= sarahan = sarhan

      4. PAGLILIPAT- DIIN- may mga salitang nababago ng diin kapag nilapian.

        Hal.

        Basa + -hin = basahin

        -ka + sama+ han = kasamahan

        5. MAY ANGKOP – kung sa dalawang salitang magkasunod ang una’y nababawasan ng papungo o pakutad at kung minsa pay napapalitan ng isa o ilang titik sa loob bago napipisan sa dalawang salita sa isa na lamang.

          Hal.

          Wikain mo                              kamo

          Hayaan mo                             hamo

          Winika ko                               ikako

          6. PAGPAPALIT NG PONEMA-  kung ang isa o dalawang titik ng salita ay napapalitan ng iba bukod sa kung nagkakaltas o nagsusudlong.Ang ponemang /d/ sa posisyong inisyal ng salitang nilalapian ay karaniwang napapalitan ng ponemang /r/ kapag patinig ang huling ponema ng unlapi.

            Hal.

            D                                             R

            Ma + dapat = madapat                           marapat

            Ma + dunong = madunong                     marunong

            7. MAYSUDLONG o PAGDARAGDAG NG PONEMA – kung bukod sa may hulapi na ang salitang pinapandiwa, ito ay sinusudlunagn o dinaragdagan pa ng isa pang hulapi.        /-an/, -/han/,/ -in/, /-hin/,/-an/, o /–anan/

              Hal.

              Antabayanan, antayan

              Muntik- muntikanan, pagmuntikan, pagmuntikanan

              1. A. APLIKASYON

              Direksyon: Suriin ang mga sumusunod na pagbabagong morpoponemiko kung ito ay Asimilasyon, Metatesis, Pagkakaltas ng Ponema, Pagpapalit ng Ponema, Paglilipat-diin, may-angkop o may sudlong.

              Pagbabagong naganap                  Uri ng Morpoponemiko

              Hal.  Gabi =                  panggabi =                   Asimilasyon

              Pagsasanay:

              1. Atipan              ______________________    =          ________________________
              2. Ikako                ______________________   =          ________________________
              3. Taniman          _______________________              ________________________
              4. Pantali             _______________________              ________________________
              5. y ariin              _______________________              ________________________
              6. silidan              _______________________              ________________________
              7. halikan             _______________________              ________________________
              8. pangpamayanan _____________________              ________________________
              9. lapadan           ______________________                ________________________

              10.  tawidin             ______________________                ________________________

              Sanggunian: Makabagong Balarilang Filipino ni Alfonso Santiago, s. 2003

              Mga Puna

              15 thoughts on “Aralin 3.5 Pagbabagong Morpoponemiko

              1. cute

                tNxxxxxxxx!!!!!!!!!!!
                p0uh tlaga kc i2 p0uh uNg rep0rt q now!!!

              2. wow .. !!!!! !!nice blog ma’am .. saktong -sakto ..!!assignment nmin dis day !! salamat sa post ma’am !!!

              3. maganda ang mag nabasa qoh

              4. Rachel Ting

                Awesome! \m/ Assignment ko today. =))

              5. rdanielle13

                thankssz :>

              6. Elaiza

                nice blog!!!!
                Salamat po ginang…
                Nakatulong ng napakalaki nito sa akin… ^^

              7. :)))))))))

              8. thanks sa nagpost nito,:):)

              9. Jessa

                Thanks dito saktong sakto sa assignment ko :)

              10. catherine castillon

                tenk you!!!!report ko to now..
                catherine castillon

              11. thnx po.. may assignment na ako

              12. tnx..sa wakas natapos ko rin project namin…

              13. thank you assignment po kasi nmn to….

              Mag-iwan ng Tugon

              Fill in your details below or click an icon to log in:

              WordPress.com Logo

              You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Palitan )

              Twitter picture

              You are commenting using your Twitter account. Log Out / Palitan )

              Facebook photo

              You are commenting using your Facebook account. Log Out / Palitan )

              Google+ photo

              You are commenting using your Google+ account. Log Out / Palitan )

              Connecting to %s

              Create a free website or blog at WordPress.com. The Adventure Journal Theme.

              baitang7

              Just another WordPress.com site

              Sesquicentennial Rosario Festival

              150th Year of Mary: A Journey of Faith, Life and Culture of Lopezenos

              ..something for educators

              That which you can't speak, rules your life!

              Szhayne's Blog

              Just another WordPress.com weblog

              Follow

              Get every new post delivered to your Inbox.

              %d bloggers like this: